7 điểm mới Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025

Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Sau đây là các nội dung chính đáng chú ý được sửa đổi, bổ sung theo luật này:

1. Doanh nghiệp bảo hiểm phải chính thức hoạt động trong 12 tháng kể từ ngày được cấp phép

Theo khoản 3 Điều 1 Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025, số 139/2025/QH15 sửa đổi Điều 73 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:

– Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam phải chính thức hoạt động trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày được cấp Giấy phép thành lập và hoạt động.

– Trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, doanh nghiệp:

• Phải báo cáo bằng văn bản;
• Và chỉ được gia hạn khi có văn bản chấp thuận của Bộ Tài chính;
• Thời gian gia hạn tối đa là 12 tháng.

Trước khi chính thức hoạt động, doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn thành đầy đủ các nội dung bắt buộc, bao gồm:

– Đóng đủ vốn điều lệ hoặc vốn được cấp;

– Bầu, bổ nhiệm người đại diện theo pháp luật và các chức danh quản lý đã được Bộ Tài chính chấp thuận về nguyên tắc;

– Xây dựng cơ cấu tổ chức quản lý, hệ thống kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ;

– Ban hành các quy trình, quy chế theo quy định pháp luật;

– Thực hiện ký quỹ đầy đủ tại ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam.

Doanh nghiệp phải thông báo cho Bộ Tài chính ít nhất 15 ngày trước ngày chính thức hoạt động. Trường hợp chưa đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên, Bộ Tài chính có quyền đình chỉ việc chính thức hoạt động.

So với Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, Luật kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025 không thay đổi thời hạn 12 tháng, nhưng siết chặt toàn bộ quy trình trước hoạt động, bổ sung cơ chế kiểm soát và trách nhiệm pháp lý rõ ràng hơn cho doanh nghiệp.

2. Quy định chặt chẽ hơn về điều kiện, tiêu chuẩn đối với người quản lý doanh nghiệp bảo hiểm

Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025 đã sửa đổi toàn diện quy định về điều kiện, tiêu chuẩn đối với người quản lý, người kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm, bổ sung nhiều yêu cầu bắt buộc về nhân sự, kinh nghiệm và cư trú nhằm nâng cao năng lực quản trị thị trường.

Luật này đã sửa đổi, bổ sung Điều 81 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 về người quản lý, người kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm. Theo đó, phải đáp ứng đồng thời các điều kiện chung sau:

– Không bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm;

– Không bị xử lý kỷ luật bằng hình thức sa thải do vi phạm quy trình nội bộ trong 03 năm liên tục trước thời điểm bổ nhiệm;

– Không bị cơ quan có thẩm quyền khởi tố tại thời điểm được bầu, bổ nhiệm.

Đây là nhóm điều kiện mới được quy định rõ mà tại Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2022 chưa yêu cầu.

Ngoài ra, Luật kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025 cũng đã phân loại chi tiết theo từng chức danh, đồng thời nâng cao yêu cầu về kinh nghiệm; bổ sung điều kiện đạo đức – kỷ luật – tố tụng; Chuẩn hóa trình độ chuyên môn và chứng chỉ bảo hiểm; Bắt buộc cư trú tại Việt Nam với các chức danh điều hành chủ chốt.

3. Phân biệt rõ cơ chế đăng ký và thông báo phương pháp tính phí bảo hiểm

Theo Điều 87 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, doanh nghiệp bảo hiểm và chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải đăng ký và được Bộ Tài chính chấp thuận phương pháp, cơ sở tính phí đối với:

• Sản phẩm thuộc nghiệp vụ bảo hiểm nhân thọ;
• Sản phẩm thuộc nghiệp vụ bảo hiểm sức khỏe.

Đây là nhóm sản phẩm có tính dài hạn, rủi ro cao, nên Nhà nước tiếp tục quản lý chặt về phí.

Đối với bảo hiểm xe cơ giới (trừ bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe), Luật sửa đổi năm 2025 quy định:

• Doanh nghiệp chỉ phải thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính;
• Thực hiện thông báo trước khi áp dụng hoặc thay đổi phương pháp tính phí;
• Phải tuân thủ đúng nội dung đã thông báo.

Cơ chế này linh hoạt hơn so với Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2022, vốn chưa phân định rõ ràng giữa đăng ký và thông báo.

4. Siết chặt quy định đại lý bảo hiểm chỉ được làm việc cho một doanh nghiệp cùng loại

Theo khoản 1 Điều 127 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 (được sửa đổi bởi khoản 9 Điều 1 Luật kinh doanh bảo hiểm sửa đổi số 139/2025/QH15):